Ostatnie w trzecim semestrze Seminarium Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Goniądzu
Odbyło się 21 czerwca w czwartek w sali kameralnej GOK w Goniądzu. Na zaproszenie Arkadiusza Studniarka do Goniądza przyjechała dr Maria Tocka wygłaszając prelekcję  pn.100 lat praw wyborczych kobiet”. Wykład zgromadził większość słuchaczy uniwersytetu pomimo dość uciążliwej pogody, pojawiły się też nowe osoby co nas bardzo cieszy.
Dr Maria Tocka znana od lat w regionie, jako redaktor „Tygodnika Kontakty” w Łomży. Z wykształcenia polonistka, posiada doktorat z historii bardzo barwnie opowiedziała zebranym o początkach i ewaluacji praw kobiet w Polsce
Rok 2018 jest szczególny. 100 lat temu Polska odzyskała niepodległość, a Polki po raz pierwszy uzyskały czynne i bierne prawo wyborcze. Możliwość kandydowania i oddania głosu sprawiła, że Polki stały się pełnoprawnymi i pełnowymiarowymi obywatelkami.
W Polsce kobiety uzyskały prawa wyborcze na mocy dekretu Tymczasowego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, z 28 listopada 1918 r. W wyborach do Sejmu Ustawodawczego 26 stycznia 1919 r. posłankami zostały: startująca w Lublinie Irena Kosmowska z PSL Wyzwolenie, reprezentująca endecję Gabriela Balicka, socjaldemokratka Zofia Moraczewska, działaczka ludowa, założycielka szkół wiejskich, Jadwiga Dziubińska oraz działaczka ruchu spółdzielczego Maria Moczydłowska z Narodowego Zjednoczenia Ludowego.
Później, w wyborach uzupełniających do Sejmu Ustawodawczego, wybrane zostały jeszcze: nauczycielka startująca z listy Narodowej Partii Robotniczej Anna Piasecka, Franciszka Wilczkowiakowa, także z Narodowej Partii Robotniczej oraz Zofia Sokolnicka działaczka oświatowa z Narodowej Demokracji.
Pierwsze posłanki w polskim sejmie walczyły o prawa kobiet i zajmowały się tematami do tej pory zaniedbywanymi przez mężczyzn takimi jak edukacja, szkolnictwo i kultura. Problem z nazewnictwem pań posłanek miała też prasa: „posełki”, „posełkinie”, „posłowie kobiecy”, nawet „poślice” to zwroty, które niefortunnie cytowano.
Pierwszych osiem posłanek, które 99 lat temu przekroczyły próg Sejmu, musiało zmierzyć się z wiekową patriarchalną spuścizną. Podobnie jak 40 kolejnych, które w czasach II RP zostały wybrane do Sejmu i Senatu. Choć grupa kobiet posłanek nie była zbyt  liczna, to odebrała istotną rolę w pracach Sejmu. Już w maju 1919 r. podczas pierwszej debaty na temat ustroju państwa Maria Moczydłowska stwierdziła, że nie występuje w imieniu swojego klubu, ale w imieniu wszystkich kobiet zasiadających w Sejmie. Posłanki często tworzyły nieformalne koalicje mimo różnic w przynależności partyjnej i dzielących ich poglądach. Niestety, ich apele często zderzały się z niechęcią męskiej większości. Sokolnicka, z tej samej partii, proponuje, żeby Ministerstwo Wojny wspomogło finansowo naukowców, których nie stać na książki.
Wykład okraszony był licznymi materiałami źródłowymi, dokumentami które słuchacze mogli w trakcie wykładu przejrzeć.
Serdeczne podziękowania dla Pani dr Tockiej za przedstawienie tematu, który pomimo 100 letniej historii nie stracił na aktualności i jak na koniec spuentował niżej podpisany nie wszystkie prawa kobiet do chwili obecnej załatwione są tak jak powinny. Formą podziękowanie za wykład było podarowanie ostatnio wydanej monografii Goniądza, która jak było widać sprawiła Pani Marii wielką radość.
Wykład został sfinansowany z programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą Wsparcie Uniwersytetów Trzeciego Wieku na Podlasiu Druga edycja -  realizowany przez Instytut Działalności Publicznej w Warszawie.
Już za 3 tygodnie wyjazd na jednodniową wycieczkę do Gietrzwałdu i Świętej Lipki. Życzymy udanego wypoczynku.
 
Arkadiusz Studniarek
 
 
 

 

Galeria zdjęć

Opublikowano: 2018-06-21

Wydrukuj